Magneto e a Paratradución do Holocausto nos cómics

Referencia bibliográfica

Schurs­ter, Karl e Ferrei­ro-Váz­quez, Óscar (2025). Mag­ne­to e a Para­tra­dução do Holo­caus­to nos Comics. Reci­fe: Edupe.

Lin­gua de publi­ca­ción:

por­tu­guês

Impacto

Pre­sen­ta­ción del libro y curso: Días 13, 20 y 27 de novem­bro 2025 de 19.30 a 21.00 no Ins­ti­tu­to Bra­sil  IBI – Ins­ti­tu­to Bra­sil-Israel de São Paulo. Máis infor­ma­ción aquí. Pre­sen­ta­ción do libro: 29 de setem­bro de 2025 na Uni­ver­si­da­de de Ser­gi­pe.

Impacto en prensa

Lamas, J. (2025, 14 de octu­bre). Inves­ti­ga­do­res de la UVigo abor­dan el Holo­caus­to a tra­vés de cómics de X‑Men. La Voz de Gali­cia.

Redac­ción. (s. f.). Mag­ne­to e a Para­tra­du­ción do Holo­caus­to nos Comics, un estu­do pio­nei­ro sobre memo­ria, cul­tu­ra pop e tra­du­ción. Dende A Limia.com.

Resumo

Este libro non é unha guía para afec­cio­na­dos á banda deseña­da, nin tam­pou­co pre­ten­de adop­tar un enfo­que diri­xi­do ao uni­ver­so geek no sen­ti­do estri­to do entre­te­men­to. Reco­ñe­cen­do o lugar cen­tral que ocupa o cómic na cul­tu­ra con­tem­po­rá­nea e o seu valor sim­bó­li­co, afec­ti­vo e cul­tu­ral para diver­sos públi­cos, a obra parte dou­tra pers­pec­ti­va: com­pren­der, a par­tir da noción de para­tra­du­ción, como os ele­men­tos para­tex­tuais pre­sen­tes nas narra­ti­vas grá­fi­cas —sub­tí­tu­los, boca­di­llos, cuber­tas, pre­fa­cios, elec­cións léxi­cas, títu­los e enca­dres— fun­cio­nan como por­ta­do­res de sub­xec­ti­vi­da­des his­tó­ri­cas, sociais e polí­ti­cas.

A lec­tu­ra pro­pos­ta enten­de a banda deseña­da como obxec­tos com­ple­xos de inves­ti­ga­ción aca­dé­mi­ca, capa­ces de reflec­tir, ten­sio­nar e pro­xec­tar valo­res que atra­ve­san dife­ren­tes con­tex­tos his­tó­ri­cos. Por iso, as edi­cións de dis­tin­tos paí­ses, coas súas par­ti­cu­la­ri­da­des tra­du­to­ló­xi­cas, pró­lo­gos, cuber­tas e elec­cións edi­to­riais, ana­lí­zan­se como mate­ria­li­da­des sig­ni­fi­ca­ti­vas que reve­lan como cada socie­da­de cons­trúe, nego­cia ou omite sen­ti­dos.

Ao cen­trar­se nas edi­cións tra­du­ci­das de banda deseña­da, o libro reafir­ma a tra­du­ción non só como unha prác­ti­ca lin­güís­ti­ca, senón como unha dis­ci­pli­na autó­no­ma, dota­da dun apa­ra­to teó­ri­co e meto­do­ló­xi­co pro­pio, capaz de ilu­mi­nar os pro­ce­sos de media­ción cul­tu­ral e ideo­ló­xi­ca. Tra­du­cir é sem­pre un acto situa­do, per­mea­do por elec­cións que reve­lan ten­sións entre lin­guas, cul­tu­ras e réxi­mes de visi­bi­li­da­de. Colo­car a (para)tradución no cen­tro da aná­li­se sig­ni­fi­ca rei­vin­di­car o seu esta­tus como ferra­men­ta crí­ti­ca para com­pren­der as diná­mi­cas de poder, per­ten­za e exclu­sión nos pro­du­tos cul­tu­rais glo­ba­li­za­dos.

Trá­ta­se, así, dun exer­ci­cio crí­ti­co de lec­tu­ra anco­ra­do nos cam­pos da his­to­rio­gra­fía, a psi­ca­ná­li­se, a filo­so­fía, a tra­du­to­lo­xía e os estu­dos cul­tu­rais, que con­vi­da o lec­tor a ir máis alá da super­fi­cie do texto e a reco­ñe­cer o poten­cial polí­ti­co da cul­tu­ra pop como lugar de memo­ria, disen­so e ela­bo­ra­ción sim­bó­li­ca dos trau­mas sociais colec­ti­vos. Deste xeito, bús­ca­se con­tri­buír a ampliar a olla­da sobre a banda deseña­da como fon­tes lexí­ti­mas e fecun­das de aná­li­se his­tó­ri­ca e social, sen menos­pre­zar outros usos, pero refor­zan­do a rique­za de lec­tu­ras posi­bles.

A pre­sen­ta­ción do libro corre a cargo do tra­du­tor bra­si­lei­ro e espe­cia­lis­ta en banda deseña­da Érico Assis, e o pre­fa­cio está asi­na­do por José Yuste Frías, inves­ti­ga­dor prin­ci­pal do grupo Tra­duc­ción & Para­tra­duc­ción da Uni­ver­si­da­de de Vigo.